نشست حقوقی «بررسی جنایات اسرائیل در غزه از منظر حقوق کیفری بین المللی» به همت انجمن علمی حقوق و با همکاری کانون وکلای استان یزد با حضور چهارتن از حقوقدانان برجسته این استان و در چهار محور حقوقی در ۲۹ آبان ماه در دانشگاه میبد برگزار شد.
به گزارش پایگاه خبری بام میبد؛ مصطفی شیبانی -دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه میبد- در حمایت از «بزه دیدگان خاص، کودکان و بیماران در حقوق بشردوستانه بین المللی» اظهار داشت: ما شاهد چالش های مختلفی در ابعاد گوناگون این جنایات هستیم. یکی از جنایات برجسته، علیه کودکان و کسانی است که هیچ دخالت فیزیکی در جنگ نداشته اند.
وی ادامه داد: در این باره مهم ترین پیمان نامه، «پیمان نامه حقوق کودک» است که ۱۹۳ کشور دنیا، به استثنای آمریکا و سومالی به این پیمان نامه پیوسته اند. مطابق با این پیمان نامه و سایر معاهدات بین المللی، کودکان در تمامی شرایط، به ویژه در وقت پریشانی باید نخستین افراد برای تأمین آسایش و آرامش باشند، اما در این ایام، در غزه شاهد چنین رویدادی نیستیم.
محمدرضا حدادزاده -دکتری حقوق جزا و جرم شناسی و دادستان عمومی و انقلاب دادگستری شهر یزد- نیز در باب شائبه غلط «دفاع مشروع» توسط اسرائیل در درگیری حماس بیان داشت: با علم به این موضوع که دفاع مشروع، نه فقط برای اشخاص، بلکه به صورت عقلانی به عنوان حقی برای همه دولت ها به شمار می رود، اما دفاع مشروع دارای شرایطی است که حملات پی در پی اسرائیل این ویژگی ها را دارا نبوده، این عنوان بر آن صدق نمی کند.
حدادزاده افزود: فلسطینیان خود سالیان متوالی در موضع دفاع هستند، اما در فضای فعلی، واکنش اسرائیل به عنوان دفاع مشروع صادق نیست، چرا که دفاع مشروع باید دارای ضرورت باشد و حملات چهل روزه رژیم صهیونستی مصداق اضطرار محسوب نمی شود.
وی بیان داشت: دفاع مشروع مشروط به «منع توسل به زور» است، لذا اقدامی برای از بین رفتن قواعد بشردوستانه نیست؛ علاوه بر آن دفاع باید متناسب با حمله و آسیب های وارده باشد که در شرایط فعلی هیچ تناسبی وجود ندارد.
محمدحسین جعفری -دکتری حقوق عمومی و رئیس کانون وکلای استان یزد- نیز به امکان سنجی مداخله وکلا و حقوقدانان ایرانی در تعقیب جرائم جنگی غزه پرداخت و گفت: برای ورود وکلا و حقوقدانان برای پیگیری این موضوع به دیوان بین المللی کیفری، دو حوزه صلاحیت و قواعد مربوط به پذیرش باید بررسی شود.
وی ادامه داد: صلاحیت دیوان، یک «صلاحیت تکمیلی» است. با توجه به نزاعی که وجود دارد، در حقوق بین الملل در رابطه با صلاحیت دولت ها، اگر نسل کشی و جنگی صورت بگیرد و دولت ملی نخواهد یا قادر نباشد که رسیدگی کند، اینجا دیوان می تواند به عنوان نهاد دادگستری بین المللی به قضیه ورود کند. با توجه به این که جنگ فعلی در خاک فلسطین صورت گرفته، اسرائیل تمایلی به رسیدگی ندارد، اما دیوان بر اساس «اساسنامه رم» این حق را داراست که در بحث غزه ورود کند.
سیدمحسن حکمتی مقدم -دانش آموخته دکتری حقوق بین الملل در دانشگاه تهران- نیز در پایان، مروری بر صلاحیت دادگاه کیفری بین المللی در رسیدگی به جنایات واقع شده در غزه داشت و تأکید کرد: مهم ترین اقدامی که سیاستمداران فلسطینی اقدام به انجام آن کردند، عضویت در دیوان کیفری بین المللی بود و از همان زمان تا امروز این دیوان صلاحیت دارد به جرائمی که در آن منطقه رخ می دهد، رسیدگی کند.
وی چهار عنوان مجرمانه را نام برد و گفت: «نسل کشی»، «جنایت جنگی»، «جنایت علیه بشریت» و «تجاوز به سرزمین»، جرائمی است که دیوان کیفری بین المللی می تواند به آن ها رسیدگی کند، اما امروز موضوع اصلی مورد بحث ما «نسل کشی» است. آن چیزی که در جرم نسل کشی مورد بحث است، اثبات عنصر روانی موجود یا قصد خاص نابودی آن گروه است. اگر اقدامات کشتن و شکنجه کردن به قصد «نابودی کامل آن گروه» انجام شود، می توان گفت علاوه بر آن که «جنایت علیه بشریت» محسوب می شود، می توان گفت «نسل کشی» هم محقق می شود.
این نشست با هم اندیشی و پرسش و پاسخ دانشجویان و اساتید به پایان رسید.
روابط عمومی دانشگاه میبد
