گیاه شمعدانی بومی مناطق آفریقا و استرالیا بوده و گونه های مختلف آن در سرزمین ها دیگر از جمله مناطقی از آمریکا و مدیترانه هم رویش پیدا کرده است در ایران نیز سالهاست رشد و تکثیر یافته و هم اکنون نیز طرفداران زیادی دارد
از نظر ظاهری ، گیاه شمعدانی دارای گلهای درشت در رنگهای سفید بنفش و قرمز میباشد و در گلبرگ های آن لکه های رنگی تیره دیده میشود . برگ های شمعدانی حالت پرزدار و کرکی میباشد و در سایزهای مختلفی با توجه به عمر گیاه وجود دارد.
نگهداری و ایجاد شرایط و محیط مناسب برای رشد و پرورش شمعدانی تقریبا راحت میباشد و یکی از دلایلی که شمعدانی را به گیاهی پرطرفدار و محبوب تبدیل کرده است همین نکته میباشد
محیط مناسب رشد گیاه شمعدانی باید از چند نظر بررسی و اصلاح شود : رطوبت ، دما و نور
رطوبت
شمعدانی برای رشد به رطوبت زیادی احتیاج ندارد و محیط و خاک باید به نسبت خشک باشد هم چنین زمان آبیاری باید طوری تنظیم شود که تا قبل از خشک شدن کامل خاک یعنی زمانی که خاک مرطوب است آبیاری انجام نشود
دما
آب و هوای مناسب برا ی رشد بهتر شمعدانی آب و هوای معتدل و دمایی بین 10 تا 15 درجه سانتیگراد میباشد به همین دلیل لازم است که در فصل سرما گیاه در محوطه ی منزل قرار گیرد تا سرما آسیبی به آن وارد نکند
نور
شمعدانی از جمله گیاهان آپارتمانیی میباشد که حتما حتما باید در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرد در غیر اینصورت گل نمیدهد یکی از دلایل کم گل دادن یا گل ندادن گیاه شمعدانی همین مسئله میباشد این مشکل در زمستان شایع تر است و دلیل اصلی اش نبودن مقدار نور خورشید به حد کافی میباشد و جای نگرانی نیست چرا که با آمدن فصل بهار گلدهی مجدد آغاز میشود
خاک مناسب شمعدانی
بهترین خاک شمعدانی خاکی است که حاوی خاک لوم ، کود پوسیده دامی و ماسه هر کدام به ترتیب به نسبت های سه ، یک و یک باشد
هم چنین برای رشد و پرورش بهتر بهتر است به خاک فوق یک قاشق کود سوپر فسفات نیز اضافه کنید
نکته ی حائز اهمیت در ترکیب بالا این است که توجه داشته باشید کود دامی تهیه شده باید کامل پوسیده باشد و حشره ای در آن باقی نمانده باشد چون اولا ممکن است حشرات به گیاه صدمه بزنند ثانیا برای منزل مشکل ساز باشد
اگر به هر دلیلی موفق به تهیه خاک مذکور نشدید میتوانید از خاک باغچه استفاده بفرمایید ولی بهتر است برای ایجاد تهویه مناسب در خاک ته گلدان را از شن پر کنید.
برخی آفات گل شمعدانی و روشهای مبارزه با آنها
1- زنگ شمعدانی
بر روی سطح بالایی برگ لکه های کوچک زرد رنگ و دایره ای شکلی تشکیل می شود. به تدریج در سطح زیرین برگها، منطبق با لکه های زرد رویی برگ، جوشهایی حاوی اسپورهای پودری قارچ به رنگ قهوه ای تیره تشکیل می گردد. این جوشها بر روی یک حلقه متحدالمرکزی در سطح زیرین برگ شکل می گیرند. برگها به تدریج زرد و قسمت وسیعی از آنها خشکیده و می میرند.
سمپاشی با سموم قارچ کش نظیر پروپیکونازول (تیلت) و یا تری فورین در کنترل بیماری مؤثر است.
2- گال برگ
عامل ایجاد کننده گال برگ نوعی باکتری می باشد. در برگها تولید تاول کرده و برگها را بشکل گل کلم در می آورد و باعث فساد برگها در نزدیک خاک و ریزش آنها می شود. این بیماری غیر قابل درمان بوده و باید بوته های مبتلا را از بین برد.
3- افتادن برگها
افتادن برگ واکنش یک گیاه سالم است برای اینکه خود را با شرایط متغیر سازگار کند. زمانیکه تعادل بین روشنایی، حرارت، رطوبت و تعریق بهم میخورد و تغییر می کند، گیاه خودش را با شرایط جدید تطبیق می دهد. به این ترتیب هر گاه تغییرات قابل ملاحظه ای در حرارت یا شدت روشنائی اتفاق می افتد، برگها میریزند.
4- انواع بیماریهای ویروسی
بیماری های ویروسی توسط حشرات مکنده ( شته ها ، زنجره ها ) و یا ابزارهای باغبانی ( قیچی،چاقو و بیلچه ) منتقل می شوند و معمولا بدون درمان می باشند.
5- پژمردگی
پژمردگی گیاه در روزهای گرم و روشن اتفاق می افتد و این در موردی است که گیاه دارای ساقه های بلند و آبکی است و به طور ناگهانی مواجه با گرما می شود و آنقدر که رطوبت از دست می دهد، نمی تواند از ریشه آب جذب کند. در این موارد اغلب برگها و گاهی هم ساقه پژمرده شده و می افتد.
اگر در روزهای گرم اوایل بهار آب سرد به گیاه بدهیم ساقه ها خشبی شده و گیاه در مقابل تغییرات حرارت ناگهانی مقاوم می شود.
منبع :سمیه اسماعیلی کیا – گروه مروجین کشاورزی میبد
www.saat24.news
