زیلوی شهرستان میبد بعد از سالها فراموشی به زندگی مردم بازگشته و بافندگان زیادی بافت آن را پیشه خود نموده اند.
بام میبد : زیلوی میبد ، فرشی به قدمت تاریخ ایران در سمینارها و همایش های مختلف معرفی شده و گامهای زیادی برای احیا این هنر صنعت برداشته شد ه است . ما در اینجا قصد داریم از دیدگاهی دیگر به آن پرداخته و آن را که اکنون پس از سالها فراموشی به زندگی مردم برگشته است و بافندگان زیادی به بافت آن پرداخته و از طریق این هنر امرار معاش نیز می کنند ، از جنبه اقتصادی و پیشه کردن به عنوان یک شغل به آن بپردازیم .
رسول مشتاقیان رئیس اداره میراث فرهنگی میبد با بیان اینکه در حال حاضر 150 زیلو باف فعال در سطح شهرستان میبد مشغول به کار هستند افزود : دو کارگاه آموزش زیلو نیز در امر آموزش این هنر به هنرآموزان فعالیت دارند.
وی در ادامه بیان کرد : 50 دستگاه زیلو بافی در اختیار هنرمندان این عرصه قرار گرفته است که در خانه ها به این کار مشغولند و همچنین چند کارگاه زیلو بافی در میبد دایرمی باشد .
رئیس اداره میراث فرهنگی میبد عنوان نمود : با همکاری دانشگاه آیت الله حائری درصدد تاسیس رشته دانشگاهی زیلو بافی هستیم. همچنین تلاش بر این داریم که میبد را به عنوان شهرجهانی زیلو بافی به ثبت رسانده ، خوشه صنعتی را از طریق شرکت شهرکهای صنعتی ، سازمان صنعت ، معدن و تجارت و میراث فرهنگی برای این هنر صنعت معرفی نمائیم .
وی افزود : خوشه صنعتی زیلو پروژه ای است که برای تولید ، فروش و استعدادیابی در زمینه هنر زیلو برنامه ریزی کرده ، تسهیلات مالی و مدیریتی را هم شامل می شود.
رسول مشتاقیان اظهار داشت : با معرفی هنر مندان صنایع دستی میبد از سال 1393 به بانک کار آفرین امید سعی نموده ایم تسهیلاتی را برای هنرمندان فراهم کنیم و این امر تا حال به ادامه داشته است.
مرتضی محسن زاده مسئول خانه زیلو در رابطه با احیای صنعت زیلو بیان کرد : دربین سالهای 1388 تا 1389 این ایده در جهاد دانشگاهی مطرح شد که با توجه به ظرفیتی که در شهرستان میبد در زمینه زیلو وجود دارد و یک زمانی منبع درآمد نیز بوده است و مدتهاست به دست فراموشی سپرده شده ، این هنر صنعت احیا گردد.
وی افزود : به دنبال این ایده خانه زیلو در میبد شروع به کار نمود و تا حدود زیادی هم موفقیت هایی به دست آمده است . اما این موفقیت از طریق شرکت تعاونی زیلوبافان و کارگاه های تجمعی دیگر نیز به دست آمده است .
محسن زاده بیان کرد : در امر آموزش زیلو سرفصلهایی در سه سطح مقدماتی ، متوسطه و پیشرفته طراحی شد و در خانه زیلو و کارگاه های خصوصی دیگر افرادی تحت آموزش قرار گرفتند و اکنون به عنوان بافنده زیلو مشغول به کار هستند و این هنر همچنان رو به رشد قرار دارد.
مسئول خانه زیلو افزود : در مرحله بعد سعی شد مرکز تحقیقاتی درزمینه زیلو ایجاد شود و با مشارکت کارشناسان جهاد دانشگاهی ، زیلو از تنها حالت زیرانداز به کاربری های دیگری نظیر آباژور ، ابعاد کوچک زیرانداز ، روکش صندلی ، گلدان ، تابلو و….. تغییر یافت .
وی در رابطه با اشتعال در زمینه زیلو افزود: درحال حاضر کسی که به عنوان بافنده زیلو است در صورتی که بخواهد بدین کار مبادرت کند ، زمینه اشتغال فراهم است و بازار این هنر صنعت در وضع مناسبی قرار دارد . تا به حال حسینه امام (ره) مفروش به زیلو های میبد شده است که زیلو فان زیادی با این کار مشغول بودند .
وی افزود : باتوجه به ناحیه گرم و خشک بودن منطقه ای که در آن قرار داریم روکش های صندلی زیلو با کیفیت خوبی که دارد و همینطور با توجه به اینکه نسبت به نمونه های مشابه خنک کننده اسنت ، مورد استقبال قرار گرفته است .
محسن زاده بیان کرد : بازارهای متفاوت دیگری نیز در زمینه زیلو نظیر سجاده نماز و… داریم و اگر بافنده باشد می توانیم به او کار ارائه دهیم ، همینطور به نسبت رشد تولید و عرضه این محصول تقاضا هم به وجود می آید و تا به حال هم این گونه بوده است .
وی اظهار داشت: زیلو به خاطر اینکه یک صنعت ناب می باشد و داری ویژگی ها و محاسن خوبی نیز است ، قابل رشد است و انشاالله در آینده توسعه پیدا می کند و این طور که به نظر می رسد زیلو در دهه آینده در صورتی که جدی گرفته شود ، به عنوان یک اقتصاد پایداردر منطقه و استقبال عمومی که از آن خواهد شد ، حرف زیادی برای گفتن داشته باشد و کمکی در جهت معیشت و اقتصاد خانواده ها به خصوص جوانان باشد .
محسن زاده در ادامه بابیان اینکه هنوز سیکل کار در حال حاضر به صورتی نیست که زیلو به آسانی با اتمام بافت در بازار فروش جذب شود ، افزود : برای دستیابی آسان به بازار قروش نیاز به برنامه ریزی و انجام کارهای علمی درزمینه تولید ، فروش ، بازاریابی و تجاری سازی است و اکنون جهاد دانشگاهی و خانه زیلو به این کار پرداخته اند و اینطور که به نظر می رسد در آینده بازارهای خوبی در سطح ایران و کشور های خارج پیدا کنیم .
وی در خصوص انتخاب زیلو بافی به عنوان یک شغل بیان داشت : به قول قدیمی ها ، این شغل حلال ترین راه امرار معاش است اما در حاضر با توجه به شرایط کسانی که شاغل هستند ، می توانند به عنوان شغل دوم از آن استفاده کنند تا کمک خرجی برایشان باشد . اما کسی می تواند به عنوان یک شغل مناسب از آن بهره ببرد که به عنوان شغل اول انتخاب نماید .
مسئول خانه زیلو افزود : در حال حاضر کسانی داریم که در کارگاه های تجمعی از صبح تا بعد از ظهر به این کار می پردازند و تمام معیشتشان از این هنر صنعت می گذرد و میزان در آمدشان بستگی به نوع قرارداد با کارفر ما و میزان کارشان دارد.
وی اظهار داشت : اگر کسی این کار را به عنوان کار اصلی به صورت جدی دنبال کند می تواند منبع درآمد مناسبی برایش باشد . اگر فرد بافنده باشد و یک کار در زمان کمتری به اتمام برساند به نسبت در آمدش هم بیشتر است .
محسن زاده درآمد یک کار زیلو را وابسته به کیفیت بافت آن دانست و افزود: زیلو در ابعاد بزرگ به آن صورت که انتظار می رود در مقایسه و رقابت با فرش به خاطر تنوع رنگ و ملون بودن آن ، فروش چندانی ندارد . از طرفی در زمینه فایده هایی که زیلو از نظر بهداشت به خاطر کاربرد پنبه ای که در آن وجود دارد ، تبلیغات چندانی صورت نگرفته است ، همینطورجا انداختن فرهنگ استفاده از زیلو به عنوان زیر انداز کاری زمان بر می باشد .
وی افزود : اکنون زیلو تنها کاربرد زیرانداز را ندارد بلکه ده ها آیتم دیگر نظیر سجاده ، تابلو ، کیف ، کفش ، گلدان و… در کنار زیر انداز به وجود آمده است .
محسن زاده هزینه یک دار را با تار و پود و تمام لوازم آن یک میلیون تومان تا یک میلیون و دویست تومان برآورد نمود و افزود : اگر مواد اولیه این کار را خود فرد تهیه کند سود آن را نیزخود او ، استفاده خواهد نمود ، اما اگر فرد برای کارفرما ببافد مزد کارش را از کارفرما خواهد گرفت .
استاد امیر جعفری که سالها پیش زیلو بافی پیشه پدر ، خود و برادرانش بوده است، پس از فراغت یافتن از شغل شریف معلمی در حالی که در دوران بازنشستگی به سر می برد ، با علاقه فراوانی که به این هنر صنعت داشته است ، به کار آموزش زیلو و بافت آن روی آورده است .
وی با بیان اینکه زیلو به عنوان یک هنر دستی می باشد ، افزود : زیلو بافی را با توجه به بازاری که از قبل داشت و متاسفانه در حال حاضر از رونق افتاده ، به عنوان یک شغل ثابت نمی توان انتخاب نمود ولی میتوان در کنار یک شغل ثابت دیگر ، این حرفه را به عنوان شغل دوم برگزید.
جعفری افزود : زیلو در ابعاد بزرگ به علت گران بودن در مقایسه با قالی به آن صورت بازار فروش ندارد، مگر در مواردی که در زمان خرید فرش ، فرد علاقه زیادی به هنر های دستی داشته و نسبت به زیلو و کارآیی آن آشنا باشد و مزیتهای زیلو را در نظر بگیرد .
این مدرس زیلو در رابطه با مزیتهای این زیر انداز عنوان نمود : زیلو در تابستان بسیار سرد و خنک است ودر عین حال فرش گرم و مناسبی برای زمستان می باشد .
وی بیشترین کاربرد زیلو را سجاده نماز و روکش صندلی ماشین و مبلمان دانست و افزود: زیلو بافی در ابعاد کوچک به عنوان شغل دوم بسیار مناسب است به خصوص برای زنان خانه دار که در کنار خانه داری به این حرفه بپردازند . در حال حاضر هم بانوانی هستند که در حدود روزی 30 هزار تومان از این شغل کسب درآمد می نمایند.
جعفری سرمایه لازم جهت خرید نخ و رنگ برای این شغل در ابعاد کوچک را بدون در نظر گرفتن دستگاه و لوازم درحدود 40 هزار تومان جهت یک جفت روکش صندلی برآورد نمود و افزود : با این سرمایه پس از اتمام بافت ، یک جفت روکش صندلی ، با مبلغی در حدود 150 تا 160 هزار تومان در بازار به فروش می رسد که اگر سرمایه را از آن کم کنیم مبلغی حدود 100 هزار تومان می شود که اگر فرد بافنده باشد در سه الی چهار روز این کار انجام می دهد.
وی سرمایه لازم برای راه اندازی کارگاه برای یک نفر را مبلغی حدود 600 الی 700 هزار تومان ذکر کرد و عنوان نمود : سرمایه چندانی برای این کار لازم نیست اما درآمد چندانی هم که بتوان به عنوان شغل اول انتخاب کرد ، ندارد .
مدرس زیلوی میبد در خصوص بازار فروش این هنر صنعت بیان نمود : ابعاد کوچک زیلو نظیر روکش صندلی ، سجاده نماز و پا فرشی کوچک در بازار ایران به فروش می رسد به خصوص در ایام عید ، مورد استقبال افراد گردشگر با اطلاعاتی که از زیلو دارند، قرار می گیرد.
وی زیلوبافی را برای افراد میانسال در زمانی که دچار بالا رفتن چربی و قند خونشان هستند ، به عنوان یک شغل مناسب دانست و افزود : زیلو بافی کاری است که با تمام عضلات بدن سرو کار دارد و فرد برای کنترل چربی و قند خون خود میتواند به عنوان ورزش نیز از این کار سود جوید و در عین حال کسب درآمد هم نماید.
