عصب شناسان به این نتیجه رسیده اند که خواندن رمان می تواند کارکرد ذهن را در سطوح مختلف افزایش دهد.
آزمایش های جدیدی بر مبنای تأثیر خواند داستان روی ذهن در دانشگاه «اموری» در ایالت «آتلانتا» صورت گرفته و مقاله ای نیز در این زمینه با عنوان «تأثیرات بلندمدت و کوتاه مدت رمان بر اتصالات مغز» اخیرا در مجله تخصصی «اتصال های مغز» به چاپ رسیده است.
به نقل از psychologytoday محققان دریافته اند که خواندن رمان سبب می شود کارکرد مغز بهبود یابد. جالب است بدانید خواندن داستان توانایی خواننده در همذات پنداری با افراد را افزایش می دهد و قدرت تخیل را چنان دچار انعطاف پذیری می کند که گویی در حال ورزش دادن عضلات خود در باشگاه باشید.
عادت کتاب خوانی در عصر دیجیتال در حال تکامل است. آمارها درباره تعداد افرادی که در این دهه نسبت به دهه قبل داستان می خوانند بسیار متفاوت است. گرایش جدیدی در جامعه وجود دارد که در آن افراد سعی می کنند آثار داستانی و رمان بخرند و اطلاعات غیر داستانی مانند اخبار،حوادث، و اطلاعات را از اینترنت پیگیری کنند.
«کارول فیتز جرالد»، یکی از اعضای «شبکه گزارش خبر» که در تلاشند پلی بین خواننده و نویسنده آثار داستانی بزنند و همانند بسیاری از سایت ها، واسطه چنین ارتباطی نیز هستند، می گوید: «مردم دنبال راه فرار هستند. در چند صفحه داستان آغاز، تکمیل، و پایان می یابد. بسیاری از اتفاقات دنیای کنونی چنین نیست. در داستان راه فراری وجود دارد. در واقعیت هیچ گریزی نیست.»
آخرین باری که داستان خوبی خواندید چه زمانی بود؟
آیا شما جزو آن دسته افراد هستید که خواندن داستان را دوست دارند؟ بسیار عجیب است که طبق آمار 42 درصد از فارغ التحصیلان دانشگاه پس از اتمام تحصیل اصلاً کتاب نمی خوانند. طبق آماری مشابه افراد به دلایل مختلف داستان می خوانند. عده ای به مشاهده اتفاقات شخصی فردی دیگر علاقه دارند، گروهی مشاهده عقاید و اتفاقات جدید در داستان برای آنها جذابیت دارد و گروه سوم معتقدند داستان این فرصت را به آنها می دهد تا زندگی را در نقش فرد دیگری تجربه کنند.
طبق نتایج این مطالعه خواندن آثار داستانی گریزی از اطلاعات تصویری تلویزیون نیز هست. بسیاری معتقدند بهتر است اتفاقات را در ذهنشان همان طور که می خواهند تصویر کنند.
یکی دیگر از فواید خواندن داستان این است که اگر پدر فرزندی 6 ساله باشید می توانید اتفاقات کودک 6 ساله را تجربه کنید و از نقش عادی خود در زندگی دور شوید و پس از بازگشت از دنیای کتاب نقش اصلی خود را بهتر ایفا کنید.
با اینکه سرانه مطالعه داستان نسبت به قبل افزایش یافته اما این محققان معتقدند تماشای برنامه های تلویزیون باید کمتر شده و زمان آن به خواندن داستان اختصاص داده شود.
خواندن یک داستان خوب به خواننده اجازه پرواز در تخیلاتش را می دهد. رمان سبب می شود مشکلات روزانه خود را فراموش کنید و وارد دنیایی فانتزی شوید که می تواند در ذهنتان به واقعیت تبدیل شود
یکی از مشکلات تماشای تلویزیون این است که «تئوری ذهن» را تضعیف می کند. «تئوری ذهن» توانایی نسبت دادن عقاید، اهداف، علایق، و علوم مختلف از یک فرد به فردی دیگر و درک این موضوع که افراد ممکن است علایق، اهداف، و عقایدی متفاوت از ما داشته باشند، است.
متأسفانه تلویزیون در بین رسانه های جمعی به این نقش ذهن کمکی نمی کند و تئوری ذهن را به شدت کاهش می دهد. مقاله ای با عنوان «ارتباط بین نمایش تلویزیونی و تئوری ذهن در کودکان پیش دبستانی» در نوامبر سال 2013 در مجله «ارتباطات» به چاپ رسید. محققین دریافتند کودکان پیش دبستانی که در اتاق شخصی خود نیز تلویزیون دارند درک پایین تری از عقاید و علایق دیگران دارند و پیشرفت ذهنی شان نیز کندتر است. در عین حال هر روز علاقه کودکان به تلویزیون و شبکه های اجتماعی بیشتر می شود.
خواندن کتاب ذهن را تقویت می کند
تغییرات حاصل شده از خواندن داستان در غشای چپ مغز که محل یادگیری زبان و اندام حرکتی است مورد آزمایش قرار گرفت. عصب های این قسمت از مغز سبب می شود انسان احساس کند کاری انجام می دهد که در واقع در حال انجام دادنش نیست. پدیده ای که «شناخت تخیلی» نامیده می شود. مثلاً تصویرسازی در ورزش-تصور بسکتبال بازی کردن سبب می شود آن قسمت از عصب های مغز که مربوط به بازی بسکتبال است فعال شوند.
«گرگوری برنز» عصب شناس و استاد دانشگاه که رهبری این تحقیق را به عهده داشت می گوید: «تغییرات عصب شناختی در مغز نشان داده خواندن رمان توانایی انتقال جسمی افراد به جسم شخصیت اصلی داستان را دارد، و توانایی گذاشتن خود جای فردی دیگر قدرت تئوری ذهن را افزایش می دهد.»
وی می افزاید: «داستان زندگی ما را شکل داده و در بعضی موارد نمایانگر شخصیت یک فرد است. هدف ما درک چگونگی ورود داستان به مغز و کارکرد آن است.»
عصب شناسان خواندن رمان را به داستان کوتاه ترجیح می دهند چون طول و عمق رمان به خواننده اجازه می دهد در محرک های گوناگون ذهنی شرکت کنند و تحریکات ذهن در زمان های متفاوت را بسنجند.
محققان از 21 دانشجوی دوره کارشناسی در حال استراحت، آزمایش ام آر آی گرفتد. سپس از آنان تقاضا شد بخشی از کتاب «پمپئی» نوشته «رابرت هریس» را در 9 شب متوالی بخوانند. ذهن دانشجویان هر روز صبح مورد آزمایش قرار گرفت و پس از پایان، پنج روز دیگر این آزمایش تکرار شد. نتیجه این بود: خواندن داستان «تئوری ذهن» و «شناخت تخیلی ذهن» را بهبود می بخشد.
آزمایش ها، ارتباط زیادی بین عملکرد مغز دانشجویان در صبح پس از مطالعه نشان داد. نقاط بهبود یافته شامل غشای چپ مغز، قسمت مربوط به درک زبان، و شیار مرکزی مغز که مرتبط به احساسات و اندام حرکتی است، می شود.
توانایی همذات پنداری با شخصیت های داستان توان مهرورزی را در انسان افزایش می دهد. البته این موضوع نتیجه مستقیم این تحقیق نیست اما می توان چنین برداشت کرد که اگر فرزندانمان را به خواندن کتاب و نه تماشای برنامه های تلویزیونی تشویق کنیم تئوری ذهنی و مهرورزی به افراد رنج کشیده دیگر را در آنان تقویت کرده ایم.
خواندن یک داستان خوب به خواننده اجازه پرواز در تخیلاتش را می دهد. رمان سبب می شود مشکلات روزانه خود را فراموش کنید و وارد دنیایی فانتزی شوید که می تواند در ذهنتان به واقعیت تبدیل شود. نسخه سینمایی یک اثر هیچ وقت به خوبی خود کتاب نیست. بهترین جلوه های ویژه یک فیلم نیز توان تخیل و تصویرسازی ذهن انسان را ندارد.
«برنز» در پایان تحقیق نتیجه می گیرد که خواندن رمان شبکه های مغز را حتی برای چند روز بار دیگر شکل می دهد و این شکل سازی برای کودکان بسیار حیاتی است. بنابراین کتاب بخوانید و فرزندانتان را به کتاب خوانی تشویق کنید.
منبع:
ایبنا
تبیان
